Dünyanını en aktif metali olarak bilinen sezyum 137 metali

atom numarası 55 olan ağırlığı 132.90545  g/mol yarılanma süresi ise yaklaşık 30 yıl olan bu element 1.90 gr/cm3 yoğunluktadır. 28 c de erir 705 c kaynar ve doğada be elemente çok ender rastlanır.

 

Sezyum elementi periyodik tabloda en sağda bulunan aktif bir alkali metaldir.

Yüksek aktifliğinden dolayı cam sadece cam tüplerde saklanarak muhafaza edilir ve altın sarısı rengindedir. Altın diyince aklımıza gelen ilk şey para ! evet bu metalin fiyatı altından oldukça yüksek yaklaşık 1 gramı 1000 tl civarında.

Videonun başında söylediğim gibi erime sıcaklığı 29 c derece olduğu için sezyum dolu bir tüpü elimize alırsak elimizin sıcaklığı sezyumu eritecektir.

 

Ayrıca bu metal diğer metallere oranla sıvıdan katı hale geçişinde ciddi bir hacim küçülmesi yaşıyor.

 

Şimdi en ilginç kısımlara geçelim

Herkesi hayatında olan olmazsa olmazımız saatlerimiz kolumuzdaki taşıdığımız en dakik saatler 2 ayda bir 1 saniye ileri veya geri gider. Koloradodaki ulusal standartlar ve teknoloji enstütisi zamanın tam olarak 100 milyon yılda 1 saniye ileri veya geri yanılma payı ile en dakik saatini sezyum atomu ile yapmışlardır. Atomların bir doğal frekansı vardır. Sezyum elementinin tiktak yaptığı yani 1 saniyedeki yaptığı titreşim dünyanın resmi kronometresidir. Sezyum atomu enerji bombardımanına tabi tutulduğunda saniyede 9.192.631.770 kez titreşir. Bu sayıya her ulaştığımızda 1 saniye geçmiş demektir.

 

Bu atomu ilginç yapan diğer bir şey ise

Sezyum elementine çıplak el ile birkaç saniye temas edildiği taktirdi 10 gün içinde acı içinde öldürebilir. Bu elementin temas ettiği kişilerin acılarını morfinin bile dindiremediği iddaa edilir.

Ancak fiziksel olarak sezyuma dokunmak olanaklı değildir çünkü sezyum hava ile temasında alev alır ve patlar. Sezyum elementini içme sularına iğne ucu kadar katılması halinde öldürücü etkisi bulunmaktadır. Mesela Çernobil faciasında çevreye yayılan radyasyon sezyum içeriklidir. Ancak bu kadar tehlikeli olmasına rağmen bilim ve teknoloji dünyasının olmazsa olmazlarındandır Sezyum radyoaktif olmasında ötürü nükleer santrallerde, bazı lambalarda, iyonik akım jeneratörlerinde, uzay roketi yakıtlarında, fotosellerde, hareket sensörlerinde, silahlarda, kamera, güneş gözlüğü, kanser tedavisi gibi bir sürü alanda kullanılır. Ancak yanlızca devlet kontrolünde üretilebilir ve kullanılabilir.

 

Evet sıkıldığınızı hisseder gibiyim sırada bu elemete dair yapılmış deneyleri inceleyeceğiz sizlerinde sıkıntısı gider diye umuyorum.

Yanda gördüğünüz deneyde sezyum gazyağı dolu bir kaba konmaya çalışılıyor ilk seferde işler biraz ters gidiyor ve sezyum oksijen ile tepkimeye girip yanmaya başlıyor

Ancak 2. Denemede başarılı şekilde sezyum gazyağı ile birleştiriliyor. Bu aşamda altın sarısı olan rengini kaybedip oksit veya peroksit tabakasıyla kaplanıyor.

Bu katı haldeyken bir spatula ile sertliği ölçüldüğünde tıpkı margarin yoğunluğunda kolayca kesilip şekil veriliyor buda sezyumu en yumuşak metal yapıyor.

Daha sonra bu sezyumu imha etmek için iyice soğutuyor ve katı şekilde yanda gördüğünüz gibi duvara fırlatılıyor.

Sezyum bir tahta üzerine konduğunda havadaki oksijen ile reaksiyona girip mor bir ateş çıkarıp yanmaya başlıyor. Aynı deney peçete üzerinde denendiğinde ise aynı sonuç yaşanıyor. Sezyum bir kuma dökülüyor ve rubidyuma benzer şekilde ısıtılıyor daha sonra sezyum silika ile reaksiyona girerek kumun yüzeyinde amorf silikon oluşturuyor. Daha sonra Sezyum ile manganez sülfat tepkimeye sokuluyor ancak devasa bir yanma olmuyor.

Erişim bir sülfüre bir parça sezyum katıldığında ise bu iki element sezyum sülfit oluşturarak gördüğünüz gibi havayi fişek gibi yanarak patlıyor.

Sezyumu bir parçasını etanol dolu bir beherglasa konulduğunda bu alkollü sıvıda bile yanma gerçekleşiyor. Sezyum iyonları ile alevin rengi mor olmakta

 

Son olarak buz dolu bir kaba 20 gr kadar sezyum konuluyor ve su ile ilk temasta gördüğünüz gibi patlıyor.

CEVAP VER

*